Naar inhoud

Eikenprocessierupsen

De eikenprocessievlinder is een onschuldige zwart-grijze nachtvlinder. De rupsen waar deze vlinder uit voortkomt, zijn echter minder onschuldig en zullen ook bekender zijn: de eikenprocessierupsen. Het zijn de brandharen op het lijfje van deze rups die hinder kunnen veroorzaken: hevige jeuk, brandwonden op de huid en schade aan ogen en luchtwegen.

Na paring zoeken de vrouwtjes een eik (meestal een zomereik) om hun eitjes in achter te laten. In de periode augustus-september leggen ze die eitjes (30 tot 200 stuks) in regelmatige pakketjes in de top van de kruin.
De eitjes overwinteren en half april, begin mei komen de rupsen uit de eitjes. Voordat ze volgroeid zijn, ondergaan de rupsen vijf vervellingen. Het is pas vanaf het derde larvale stadium dat de irriterende brandharen zich beginnen te ontwikkelen. De typische bolvormige nesten maken ze in het vijfde larvale stadium.
In juli verpoppen de rupsen zich in een stevige cocon en vanaf augustus vliegen de vlinders uit.

Hinder

De brandharen die de rupsen na hun derde vervelling krijgen, veroorzaken de gekende hinder. Je hoeft geen rechtstreeks contact te hebben met de rupsen aangezien de brandharen zich makkelijk door de wind laten meevoeren.
Na contact met de rupsen of brandharen mag je niet krabben of wrijven. Was of spoel de huid en ogen goed met water.

Contact met de huid
Wanneer de huid in contact komt met de brandharen, kan er huiduitslag verschijnen die gepaard gaat met hevige jeuk. Doorgaans verdwijnen de klachten zonder behandeling na twee weken. Als de brandharen in kleding terechtgekomen zijn, is een grondige wasbeurt voldoende om ze er terug uit te krijgen.

Contact met de ogen
Als de brandharen in je ogen terechtkomen kan dit een erg pijnlijke reactie veroorzaken, of zelfs een ontsteking. In zeldzame gevallen, kunnen de brandharen dieper in het oog dringen en daar een chronische ontsteking teweegbrengen. Enkel een operatieve ingreep kan dan nog soelaas brengen.

De bovenste luchtwegen
Bij inademing van brandharen kan irritatie of ontsteking van de slijmvliezen van de bovenste luchtwegen optreden. Dit kan leiden tot slikstoornissen, ontsteking van de neusslijmvliezen en ademhalingsstoornissen.

De oplossing

Er zijn verschillende manieren om de hinder van processierupsen aan te pakken.
Om te beginnen moet je proberen alle contact met de rupsen en vooral de nesten te voorkomen. En probeer vooral NIET zelf de nesten te verwijderen. Dit is werk voor specialisten.

Preventieve bestrijding
Met deze methode wordt het ontstaan van hinderlijke haarden van eikenprocessierupsen voorkomen. De rupsen worden dan verdelgd op het moment dat ze nog geen irriterende brandharen hebben. Nadeel van deze behandeling is dat ook andere rupsen dan de eikenprocessierupsen mee verdelgd worden. Als de behandeling bovendien niet onder ideale omstandigheden is uitgevoerd, heeft ze mogelijks geen effect.

Curatieve bestrijding
Bij deze methode worden de nesten weggezogen of verbrand. Dit kan van zo gauw rupsen zich beginnen te verzamelen op de stam. De kans is wel groot dat de behandeling dan nog eens moet herhaald worden om ook de rupsen te bestrijden die op een later tijdstip naar de kruin zijn gekropen.

Nesten in bomen op openbaar domein worden door onze eigen diensten behandeld. Je kan dit melden bij de dienst milieu of de dienst openbare werken.
Om nesten in bomen op privé-terrein te verwijderen, moet je je als eigenaar van de grond wenden tot een gespecialiseerde aannemer. De gemeente heeft samen met IOK en enkele buurgemeenten een samenaankoop georganiseerd voor de curatieve bestrijding van eikeprocessierupsen. In het bestand dat je hieronder kan downloaden, vind je een overzicht van de gekozen aannemers voor 2013, hun prijzen en hun werkmethode. Je kan zelf met hen contact opnemen en erbij vermelden dat het in het kader van de samenaankoop van IOK is.

Meldpunt eikenprocessierupsen

De gemeenten en andere bestrijders geven alle meldingen en bestrijdingen in op een interactieve kaart van de provincie Antwerpen. Ook als burger kan je zo nesten melden. Meer informatie vind je op www.provincieantwerpen.be. Opgelet! Dit wil niet zeggen dat die meldingen aan de gemeente worden doorgegeven en behandeld zullen worden. Dit is eerder om de rupsen in kaart te brengen. Merk je nesten op op openbaar domein? Meld het dan zo snel mogelijk aan de dienst openbare werken op het nummer 014 600 640 of via mail naar openbarewerken@beerse.be